fbpx
Oefeningen, Ontspannen

Hoe kan ik een open houding aanleren?

De basisinstructie die ik gebruik is vestig je stevig in de waarnemer en blijf volledig betrokken bij de ervaring. Ik heb ondervonden dat het waarnemen van ruimte en weerstand in het moment een zeer doeltreffende methode is om tot een open houding te komen. In het realiseren van jezelf en het ontspannen van je lichaam is houding belangrijker dan inhoud. Hoe meer je houding ontspant, hoe mooier en simpeler de inhoud ervaren wordt. Het ontwikkelen van een open houding is in mijn ervaring een fysiek leerproces. Net als het leren fietsen gaat dit gepaard met vallen en opstaan. Op een gegeven moment gaat alles vanzelf.

Er zijn twee houdingen die jij kan aannemen ten aanzien van dit moment en dat zijn;
1. ruimte
2. weerstand

Wanneer je beide houdingen fysiek en mentaal gaat herkennen zal het zenuwstelsel zichzelf steeds weer naar de ruimte bewegen. Ruimte en genieten worden dan je natuurlijke staat van aanwezig zijn. Deze open houding creëert een innerlijke zachtheid en uiteindelijk een gelukkig leven.

1. Ruimte (activeert het parasympatische zenuwstelsel)
Je kunt alles wat je buiten je lichaam ziet, hoort en ruikt ‘naar binnen laten vallen’ en voelen dat het sensaties in het lichaam zijn. Door al deze sensaties te ontvangen met een ontspannen innerlijke houding wordt er ruimte gecreëerd voor elke ervaring. Dit gebeurt door letterlijk met je aandacht in je lichaam te gaan, te ontspannen, en alle sensaties met een vriendelijke houding toe te laten. Je laat je aanraken. Hiervoor heb je meestal enkele minuten nodig. Wanneer je dit vaker oefent ontstaat er een ja-houding ten aanzien van alle sensaties en daarmee het moment. Alle patronen, gedachtes en gevoelens komen nog steeds op alleen de perceptie verandert. Een andere omschrijving is geen ja en geen nee tegen de ervaring hebben. Jij bent volledig aanwezig en hecht je niet aan een of andere voorkeur. Er ontstaat meer afstand ten aan zien van de ervaring, terwijl je juist niets mist en alles juist subtieler ervaart. Het is alsof je innerlijk een stap naar achteren zet. Ook een nee-gevoel en pijn kunnen in deze ruimte makkelijk omarmd en ervaren worden.

Wanneer je alle gedachtes, emoties, beelden en gevoelens er laat zijn in je lichaam, laat je de buitenwereld er ook totaal zijn. De buitenwereld is namelijk niets anders dan een ervaring in jouw lichaam. Dit besef creëert een basisvertrouwen wat essentieel is voor de verdere ontvouwing.

In deze ja-houding reageer jij vanzelf in verbinding met de omgeving en ontstaan er gevoelens van ontspanning en genieten. In genieten stopt het denken met zoeken en is er alleen ‘aanwezigheid’. In deze ‘aanwezigheid’ is er rust en tegelijkertijd een volledige participatie in het moment. Dit kan aanvoelen als ‘wakker’ en ‘verbonden zijn met alles’.

Wakkere personen staan voortdurend in communicatie met hun omgeving. Alles wat om hen heen gebeurt beroert hen. Hun geest en zintuigen zijn levendig en alert. Dat merk je aan het feit dat ze niet ineenkrimpen voor ze aanpakken. Ze begrijpen onmiddellijk wat er aan de hand is en wanneer ze handelen komt dat omdat de druk van de gebeurtenissen weerklank vindt in hun hart. Alles gaat vanzelf.

De paradox is dat je voor een dergelijke houding niets hoeft te doen. Je bent alleen ‘aanwezig’. Door een dergelijke open houding aan te nemen krijgen de ideeën van de persoon en de wereld nog meer ruimte om zich te ontvouwen en nu in samenhang met alles. Dit ‘ervaren’ omarmen is je natuurlijke staat van ‘zijn’.

In een volledige ja/open-houding is er geen persoon of perceptie meer. Er is een volledige devotie naar het leven zoals het is in het moment. De aandacht is ongedefinieerd en er is een innerlijke vriendelijke houding. Er ontstaan gevoelens van ruimte en vreugde. Er kan het inzicht ontstaan dat jij ‘ruimte’ bent. Dit is een aspect van zelfrealisatie. Dit besef is een katalysator bij het oplossen van een (zelf) beelden en weerstanden.

Kun je open staan voor dit verhaal?
Het aantal mensen op aarde stijgt exponentieel. In 1900 leefden er ongeveer 1,5 miljard mensen op aarde. In 2011 waren er naar schatting 7 miljard mensen en met de huidige groeisnelheid zijn dat er 9,1 miljard in 2050. Er leven 1,2 miljard mensen van minder dan een dollar per dag (absolute armoedegrens). We kunnen op dit moment voor 12 miljard mensen voedsel produceren (dat is dus meer dan er mensen op de aarde leven) en toch hebben dagelijks 850 miljoen mensen honger. Er sterven 100.000 mensen per dag aan ondervoeding. Elke 5 seconde sterft er een kind aan ondervoeding. Jaarlijks worden wereldwijd ruim een miljoen kinderen verhandeld voor seks. De rijke landen spenderen 350 miljard dollar per dag aan landbouwsubsidies, waardoor de boeren in arme landen niets kunnen verdienen. Een procent van de wereldbevolking bezit veertig procent van de rijkdom op onze planeet. Zeventig procent van de wereldbevolking is door deze armoede alleen maar bezig met het bevredigen van eerste levensbehoeften. Ondertussen worden er elke seconde honderden nieuwe luxe producten de westerse markt op geslingerd, stijgt de vlees en energie consumptie wereldwijd en kappen we elk jaar tropische bossen ter grote van de oppervlakte van Engeland.

Zie je een patroon in het gedrag van de mensheid? Doe jij er werkelijk iets aan? Kun je de goddelijkheid zien in deze beweging van Liefde? Dit is het dan. Dit is de intelligentie van de mensheid op dit moment. Kun je dit volledig in ruimte te ontvangen? Neem nu ook de zonneschijn en de natuur in je bewustzijn. Hoe is dat? Uiteindelijk stopt elke strijd wanneer het niet gevoed wordt.

2. Weerstand (activeert het sympathische zenuwstelsel)
Weerstand is een stressreactie en uit zich in een contractie/verkramping van het lichaam. Dit is, wanneer je echt voelt, een subtiele fysieke pijn. De aandacht heeft de neiging zich te gaan richten op het oplossen van de contractie. Hoe gevoeliger je wordt hoe meer je de verkrampingen (per seconde) voelt. In weerstand wordt het denken geactiveerd om een oplossing te vinden en daarmee verdwijnt het ontspannen contact met je lichaam en de omgeving. Een dergelijke stressreactie/verkramping treedt al op in uiteenlopende situaties zoals; overdreven rekening houden met je omgeving, kou, bezorgdheid, lichamelijke inspanning, wilskracht, onthouding van slaap, angst, irritatie, een hoge concentratie, een geluid of een enkele gedachte.

Wanneer je een ervaring niet wilt hebben is er weerstand. De neiging van het lichaam is om bij een gevoel van weerstand de ervaring te veranderen, te repareren, te helen, kwijt te raken of te begrijpen. Er ontstaat een houding van wachten op een beter moment.

Voorbeeld. Je geliefde verlaat je en er ontstaat een gevoel van verkramping en pijn in je lichaam. Je wil dat niet voelen (weerstand) en je doet er alles aan om hem/haar te overtuigen dat hij/zij het verkeerd ziet en moet blijven Het denken komt met allerlei argumenten. Dan slaat ineens de twijfel toe en neem je jezelf onder handen; ”Ik zal het wel verkeerd hebben gedaan, ik moet veranderen”. Dit is een extreem voorbeeld, maar meestal werkt weerstand een van deze twee kanten op; 1.de ander moet veranderen of 2. jij moet veranderen. In deze kleine beweging begint de manipulatie van de werkelijkheid en het strategisch denken. Denken probeert de ervaring van pijn te vermijden door deze werkelijke ervaring van pijn niet te voelen en te willen veranderen. Dit is echter onmogelijk, want de ervaring van pijn is er al. De weerstand stapelt de pijn van het niet willen voelen op de pijn van de verbroken relatie die er al is. Er is een dubbele pijn. Het niet willen zorgt ook nog eens voor een houding van wachten op een beter moment. Dit is een onbevredigend leven.

Weerstand is een verkramping van het lichaam en kan worden veroorzaakt door een concept. Dit kan een overtuiging, een standpunt, een mening of een voorkeur zijn.

Weerstand komt op in communicatie met de omgeving. Het is niet iets wat jij kunt voorkomen of veranderen. Je hoeft weerstand alleen te zien en te voelen, waardoor er vanzelf weer ruimte ontstaat voor een volgende ervaring. Stop met vechten tegen weerstand. Voel de pijn en laat het lichaam handelen. Het ‘geloven van’ of het ‘vasthouden aan’ een concept of een idee over ‘hoe iets zou moeten zijn’ sluit de ervaring zoals die is uit. Door het zetten van mentale grenzen in wat je wilt ervaren (controle) stopt de vloeiende beweging van het ervaren. Vloeiendheid wordt verkramping. Vechten tegen weerstand is pijnlijker dan het voelen van de ongewilde ervaring zelf. Zodra je dit mechanisme begint te herkennen, kun je gemakkelijker je aandacht vestigen op pijn of een andere ongewenste ervaring.

Voorbeeld. Ik ben alleen op een congres en iemand kijkt me aan. Mijn blik verstart (freeze reactie) en ik voel hoe de spieren in mijn buik, armen en de voorkant van mijn schouder zich licht aanspannen (weerstand). Het voelt als intimiteit. Hoewel het mij een aardig persoon lijkt voel ik de neiging opkomen om het contact te verbreken en weg te lopen (vlucht reactie). Nadat ik deze lichamelijke reacties herken als weerstand (tegen deze intimiteit) kan ik ontspannen en een gesprekje aangaan.

Handelen vanuit verkramping is meestal minder effectief dan handelen vanuit ontspanning. De verkramping komt voort uit ons dierlijke instinct om bij gevaar het kwetsbare buikgebied te beschermen door de buikspieren aan te spannen en in elkaar te krimpen. Het zenuwstelsel is alert voor gevaar. Dit is een onbewust patroon geworden en veranderd door er bewust naar te kijken. Door het toelaten van weerstand lost het uiteindelijk volledig op en ontstaat er een gevoel van extase. Dit wordt door enige subtiele training een automatisme van het zenuwstelsel.

In het vorige voorbeeld lijkt de verstarring van de blik en de aanspanning van spieren een goede manier om de situatie te beheersen. In werkelijkheid klopt dit niet, omdat er sprake is van een soort verlamming (freeze reactie). Pas nadat de verkramping als weerstand wordt herkend, volgt er een passende handeling.

Een stressreactie bestaat uit een vechten (boosheid) of vluchten/freeze/collapse (angst) reactie. Bij de vecht en vlucht reactie gaat de energie/bloed voornamelijk naar de benen (vluchten) of naar de armen (vechten). In stress is het bewustzijn vernauwd en gericht op het veranderen van de ervaring. In stress kun je niet creatief en helder denken. Het gevoel van stress kan zo subtiel zijn, dat het nauwelijks opvalt. De stressreactie kan al beginnen net na het wakker worden; je doet je ogen open, er is een gevoel van aanwezigheid en ineens ontvouwt zich een heel leven met normen en waarden, doelstellingen, keuzemogelijkheden en uitdagingen. De meeste mensen leven voortdurend in deze subtiele verkramping/stress zonder dat ze het merken. Dit is een uitputtende manier van leven. Wanneer iemand het verschil heeft gevoeld tussen een leven in ruimte of in weerstand zal er een alertheid ontstaan waarin het bewustzijn automatisch naar ruimte beweegt. Weerstand houdt in alle gevallen het ongewenste gevoel in stand. Het niet zien of het niet willen voelen van weerstand ontaardt vaak in weerstand tegen de weerstand. Veel mensen lopen vast in deze vicieuze cirkel.

Voorbeeld. Je bent bang om iemand aan te spreken. Het lichaam verkrampt (1e weerstand). Deze verkramping is onprettig en je wil dit niet voelen. Ergens weet je dat de weerstand om de persoon aan te spreken een ongegronde angst is. Je probeert het te begrijpen, een aanleiding te vinden, maar het lukt je niet (2e weerstand tegen de 1e weerstand). De angst en verkramping houden echter aan. Je realiseert je dat je geen controle hebt over deze ervaringen en het denken slaat op hol. Het zoekt een oplossing om deze pijnlijke ervaring niet te hoeven voelen. Het lichaam begint te hyperventileren (3e weerstand tegen de 2e weerstand). Er is sprake van een proces, waarin weerstand op weerstand volgt. Het denken wordt paniek. Paniek maakt elke controle onmogelijk; het lichaam neemt de regie van het denken over en je valt flauw. Het lichaam ontspant zich. Er is geen bewustzijn of weerstand meer.

Wanneer je bevriend raakt met weerstand, brengt weerstand je naar het gevoel. Hoe meer weerstanden je gaat voelen hoe meer ruimte je uiteindelijk kan creëren Wanneer je, in het vorige voorbeeld, om kan gaan met de weerstand (angst) om iemand aan te spreken kun je in het voelen van de weerstand toch de nodige actie ondernemen. Dit vereist bewustzijn, want de neiging in het voelen van weerstand is juist om je af te keren van iemand, omdat je de verkramping niet wilt laten zien.

De paradox in weerstand is: zodra je iets niet wil ervaren, hou je het juist vast. De enige remedie is stoppen met het vermijden van pijnlijke/ongewenste ervaringen. In andere woorden alles aanvaarden wat komt. Dit betekent niet dat je geen grenzen meer hebt. Aanvaarding van alles betekent ook dat je nee zegt wanneer je dit voelt.

Kun je nog ‘nee’ zeggen in Open Aanwezigheid? Ja. Een zuivere ‘nee’ gaat samen met sensaties van weerstand en voelt toch aan als ‘ja’. Het heeft te maken met jouw grens en waarheid en is heel subtiel. Wat is waar voor jou? Elk moment is er een keuze tussen om voor jouw waarheid te gaan of voor het plezierige of het oude. Waarheid is in mijn beleving een te herkennen emotie en kan per moment wisselen van inhoud. Zuivere grenzen en levensprincipes die als waarheid aanvoelen geven een sensatie van genot.

Weerstand is verbonden aan een overprikkeling van het sympathische zenuwstelsel. Dit zenuwstelsel wordt in een fractie van een seconde geactiveerd. Er komt een hormoon (adrenaline) vrij. Wanneer je gaat opletten op een dag merk je hoe snel er een lichte stress ontstaat. Het lichaam moet zich voortdurend aanpassen wat samen gaat met (een oplopend en daarna dalend gevoel van) weerstand. Het duurt ongeveer acht minuten voordat de adrenaline hormoon uit het bloed is verdwenen en je tot rust komt. Deze shift in het bewustzijn kun je zelf steeds weer teweeg brengen door bij stress de focus van de aandacht te ontspannen (en hier minimaal acht minuten voor uittrekt. Als je dit blijft doen, komt het autonome zenuwstelsel steeds vaker in balans. Suggestie: onderzoek bij traumaverwerking heeft aangetoond dat wanneer de aandacht bij stress op iets ‘prettigs’ in de omgeving wordt gericht, het parasympatische zenuwstelsel onmiddellijk actief wordt en het lichaam ontspant.

De mate van weerstand wordt sterk beïnvloed door de gehechtheid aan concepten, overtuigingen, voorkeuren, meningen en standpunten waarin jij gelooft. De persoonlijkheid is opgebouwd uit deze concepten en is dus weerstand. Het onderzoeken van weerstand geeft inzicht in wie jij bent. Wanneer er geen weerstand is, is er ruimte. In deze ruimte is geen enkel houvast. Er is een voortdurend niet weten. Het onbekende. Wanneer de persoonlijkheid wordt geconfronteerd met het onbekende ontstaat er meestal weerstand die zich kan uiten in twee mogelijke bewegingen; 1. frustratie en het onbekende willen begrijpen of 2. een dramatisch verlangen naar eenwording met het onbekende. Wanneer je echter kunt omgaan met het onbekende van een eenvoudig aards leven zal weerstand voortdurend oplossen.

Stel je voor dat je aan geen enkele voorkeur, standpunt of overtuiging meer gehecht bent. Elke ervaring is dan perfect. Daar ben je niet in getraind. Je bent getraind om een mening te hebben, iemand te zijn en ruimte voor jezelf te claimen. Ontvang alle weerstand in openheid en het systeem zal genieten ervaren. Vanuit dit gevoel beweegt het lichaam en geest mechanisme zich vanzelf en is de persoon opgelost.

Koe.
Er was een koe die niet gemolken wilde worden en steeds met zijn poot naar achter trapte als iemand bij haar uier in de buurt kwam. De dorpsbewoners wisten zich er geen raad mee. Op een dag kwam er een verlicht meester langs die er van hield alles te onderzoeken. Toen hij hoorde over deze koe was hij direct geïnteresseerd. Hij pakte een stokje en ging achter de koe zitten. Steeds raakte hij met het stokje de poot van de koe aan en de koe trapte met al zijn energie naar achteren. Hij ging de hele dag en de nacht hiermee door totdat de koe ineens niet meer naar achteren trapte. Hij zei tegen de dorpsbewoners; ‘’het is klaar, ze kan gemolken worden’’. De mensen waren verbaasd, maar de koe heeft zich tot de dag van vandaag niet meer verzet.

Vis.
In een rivier met snelstromend water hielden alle visjes zich krampachtig vast aan de rivierbedding. Dit is wat ze kende. Een van de visjes had zoveel pijn en raakte zo uitgeput dat hij dacht ‘wat heb ik te verliezen’ en liet zich meevoeren in de stroom. Tot zijn verbazing koste het geen enkele moeite en voelde het heerlijk. Hij zweefde door het water en riep in vreugde tegen alle andere visjes dat ze dit ook moesten doen. Dat er niets was om bang voor te zijn. Maar slechts enkele visjes volgde zijn voorbeeld.

Zen-vechttraining.
De zen monnik die een strijder wil worden moet eerst leren om spontaan te worden. De training begint met allerlei huishoudelijk werk; wc schoonmaken, koken, in de tuin werken, etc. De leraar valt de beginnende leerling gedurende de dag aan op onbekende plekken en tijdstippen. De leerling loopt alert en gespannen rond en kijkt tijdens het werk waar de aanval vandaan kan komen. Het duurt echter weken en de leerling is nooit snel genoeg. Het is frustrerend. Dan komt er een moment dat de leerling zich overgeeft en simpelweg zijn werk doet zonder een verdedigende houding te hebben. Hij laat alles los en ziet wel wanneer hij wordt aangevallen en of hij goed verdedigt. Dit is het moment dat de leerling klaar is voor de echte zen-vechttraining.

Het gedrag van de koe, de vis en de zen monnik zijn net als dat van een onrustige geest. Het heeft de neiging om voortdurend weerstand te bieden. Op een gegeven moment is het simpelweg genoeg en houdt het vechten op.

Previous Post Next Post

You Might Also Like